Project: Auditable Sales Analysis

Complete a fully synthetic, auditable sales-analysis pipeline from raw CSV to reconciled numbers and a qualified management report.

بعد از این درس می‌توانی

  • ۱۲ سطر دادهٔ ساختگی را بدون دستکاری خام وارد کند و ردیف‌های ناسازگار را با شناسه و دلیل ثبت کند (C05-I01، C05-I02).
  • مبلغ ۷ سفارش تأییدشده را با دو مسیر محاسبه به ۳٬۴۴۰٬۰۰۰ تومان برساند (C06-I01).
  • استثنای S010، تکرار S008، واحد ریال و ردیف جمع را در گزارش از محاسبات معتبر جدا کند (C02-I03، C06-I04).
  • نمودار سه شهر و گزارش بدون ادعای رشد یا فروش کل قطعی بسازد (C01-I04، C02-I05).
  • بستهٔ چهارگانه با امضای وضعیت بازبین انسانی تحویل دهد (C05-I05، C06-I05).

چرا این درس مهم است

پروژهٔ یکپارچه، داده کاملاً ساختگی: مدیر فروش پخش «بهارین» می‌خواهد گزارش چند شهر را تا ظهر تحویل بگیرد. خروجی صندوق‌ها ترکیبی از ریال/تومان، تاریخ‌های متفاوت شمسی، نام «كيش» و «کیش»، سفارش تکراری، لغو، مرجوعی، ردیف TOTAL و یک قیمت گمشده دارد. یک چت‌بات ممکن است از همین فایل گزارش جذاب اما اشتباه بسازد.

در این پروژه، چهار تحویل ساخته می‌شود: ۱) دادهٔ خام و پروندهٔ خطا، ۲) جدول پاک‌شده و وضعیت‌دار، ۳) محاسبه و آشتی اعداد، ۴) گزارش مدیریتیِ محتاط و قابل دفاع. هیچ اشتراک هوش مصنوعی و هیچ ارسال خودکاری لازم نیست.

مفاهیم کلیدی

  • [اصل پایدار] `Raw → Issue Log → Clean → Calculate → Reconcile → Report`: هر مرحله ورودی، خروجی و تصمیم مسئول مشخص دارد.
  • [اصل پایدار] صورت‌مسئله: مبلغ معتبر فقط سفارش‌های یکتای paid با تعداد، قیمت و تخفیف معلوم است؛ واحد گزارش تومان است. وضعیت refunded و cancelled در این شاخص آموزشی کنار گذاشته می‌شود و جریان مالی مرجوعی جداگانه نیازمند داده است.
  • [اصل پایدار] پاک‌سازی برگشت‌پذیر: فایل خام دست‌نخورده، جدول تغییرات و دلیل برای هر سطر نگه داشته می‌شود.
  • [استاندارد/روش] دروازهٔ کنترل: تا وقتی شناسه تکراری، واحد، داده گمشده و ردیف کنترل بررسی نشده‌اند، خروجی «فروش قطعی همهٔ ردیف‌ها» منتشر نمی‌شود.
  • [اصل پایدار] جمع معتبر در برابر جمع کامل: اگر یک سفارش paid قیمت معلوم ندارد، مبلغ تأییدشدهٔ ۷ سفارش کامل از کل فروش همهٔ سفارش‌های paid کمتر یا نامعلوم است.
  • [ابزار، وضعیت ۲۰۲۶-۱۱-۰۷] می‌توان همهٔ تمرین را با LibreOffice Calc محلی انجام داد؛ Copilot در Excel و Python in Excel به نسخه/مجوز/شبکه وابسته‌اند و مسیر اجباری نیستندsrc-calc-guidesrc-copilot-excelsrc-pythonexcel.

مدل ذهنی

این پروژه مثل بستن صندوق چند شعبه است: اگر حسابدار قبل از مشخص‌کردن رسید تکراری یا مبلغ گمشده گزارش نهایی را امضا کند، داشتن ماشین‌حساب دقیق مشکل را حل نمی‌کند. خروجی مدل صرفاً پیش‌نویس است؛ ممیزی مراحل، شرط انتشار است.

دروازهسند خروجیشرط عبور
۱. ورودنسخه CSV خام و شمار ردیف‌ها۹ ستون، شناسه‌ها و ترتیب ثابت
۲. بهداشتپروندهٔ خطا و نسخهٔ نرمالتکرار، مفقود، واحد، تاریخ، TOTAL روشن
۳. محاسبهمبلغ ردیفی و جمع گروهیفرمول‌ها و فیلتر وضعیت ثابت
۴. آشتیجمع مستقیم و جمع شهرهامساوی بودن عدد با تعریف یکسان
۵. انتشارگزارش مدیرانهعدد و واحد و مخرج و ابهام/استثنا درج شده

گام‌به‌گام

گام ۱: فایل فروش ساختگی را بساز

متن زیر را در فایلی با نام baharin-sales-raw.csv ذخیره کن. هیچ دادهٔ واقعی در آن نیست. هنگام واردکردن به Calc جداکننده و کدگذاری UTF-8 را بررسی کن؛ اطمینان یاب شناسه‌ها و تاریخ‌ها متن مانده‌اندsrc-calc-csv.

order_id,date_jalali,city,product,qty,unit_price,unit,discount,status
S001,1405/07/01,تهران,چای,2,120000,تومان,0,paid
S002,۱۴۰۵/۷/۱,تهران,خرما,1,250000,تومان,0,paid
S003,1405/07/02,مشهد,چای,3,120000,تومان,60000,paid
S004,1405/07/02,مشهد,زعفران,1,8000000,ریال,0,paid
S005,1405/07/03,كيش,خرما,2,250000,تومان,50000,paid
S006,1405/07/03,کیش,چای,1,120000,تومان,0,cancelled
S007,1405/07/04,تهران,زعفران,1,900000,تومان,0,paid
S008,1405/07/04,مشهد,خرما,2,250000,تومان,0,paid
S008,1405/07/04,مشهد,خرما,2,250000,تومان,0,paid
S009,1405/07/05,تهران,چای,1,120000,تومان,0,refunded
S010,1405/07/05,مشهد,چای,1,-,تومان,0,paid
TOTAL,,جمع کل,,,,,3440000,summary

این فایل ۱۲ سطر داده بعد از عنوان ستون‌ها دارد: ۱۰ سفارش با شناسه‌های S001 تا S010، یک کپی اضافی از S008، و یک ردیف جمع کنترلی TOTAL. این دادهٔ ضمیمه‌شده به درس است و هیچ دانلود یا حساب دیگری لازم ندارد.

گام ۲: پروندهٔ خطا را قبل از جمع‌زدن تکمیل کن

شناسهناهنجاری/توضیحتصمیم
S002تاریخ با ارقام فارسی و بدون صفر ماه/روزنسخه تحلیل 1405/07/01؛ خام حفظ
S004قیمت ۸٬۰۰۰٬۰۰۰ ریالمعادل ۸۰۰٬۰۰۰ تومان
S005كيش با نویسه عربینسخه تحلیل «کیش»
S006cancelledخارج از مبلغ paid
S008 دومکپی دقیق شناسه و محتواتکراری؛ فقط با ثبت دلیل خارج شود
S009refundedاز شاخص تعریف‌شده خارج؛ بازپرداخت واقعی جدا نامعلوم
S010قیمت - با وضعیت paidMISSING_PRICE؛ مبلغ فروش همه paid نامعلوم
TOTALردیف تجمیعی و summaryفقط برای آشتی، هرگز تراکنش شمرده نشود

دام خطرناک: TOTAL مقدار ۳٬۴۴۰٬۰۰۰ در ستون discount ثبت شده تا شکل داده عمداً آلوده باشد؛ خواندن آن به عنوان تخفیف یا فروش سطر، یک خطای طرح‌واره است. این رقم را فقط «یادداشت تجمیعی غیرقابل‌اتکا» بدان؛ حتی اگر تصادفاً با عدد مرجع برابر باشد. این مورد سنجش فهم ساختار است، نه شاهد مستقل حسابداری.

گام ۳: واحد را ثابت و مبلغ سفارش معتبر را محاسبه کن

برای هر سفارش paid و کامل، اگر unit=ریال بود قیمت و تخفیف باید هر دو ابتدا به تومان تبدیل شوند؛ اگر unit=تومان بودند، بدون ضریب تبدیل به کار روند. فرض این مجموعه: ستون discount همان واحد ستون unit را دارد. این قرارداد اگر در منبع واقعی نادرست باشد، باید متوقف شوی.

شناسهقیمت پس از تبدیل و تخفیف (تومان)مبلغ معتبر
S001۲×۱۲۰٬۰۰۰ − ۰۲۴۰٬۰۰۰
S002۱×۲۵۰٬۰۰۰ − ۰۲۵۰٬۰۰۰
S003۳×۱۲۰٬۰۰۰ − ۶۰٬۰۰۰۳۰۰٬۰۰۰
S004۱×۸۰۰٬۰۰۰ − ۰۸۰۰٬۰۰۰
S005۲×۲۵۰٬۰۰۰ − ۵۰٬۰۰۰۴۵۰٬۰۰۰
S007۱×۹۰۰٬۰۰۰ − ۰۹۰۰٬۰۰۰
S008۲×۲۵۰٬۰۰۰ − ۰۵۰۰٬۰۰۰

در نتیجه، جمع ردیف‌های `paid`، یکتا و دارای قیمت معلوم برابر ۳٬۴۴۰٬۰۰۰ تومان برای ۷ سفارش است. S010 هنوز مبلغ ندارد؛ بنابراین فروش کامل همه سفارش‌های پرداخت‌شده نامشخص است. این‌طور گزارش کن: «جمع قابل تأییدِ سفارش‌های کامل»، نه «فروش کل». معدل همین زیرمجموعه ۳٬۴۴۰٬۰۰۰ / ۷ ≈ ۴۹۱٬۴۲۹ تومان/سفارش است؛ نباید آن را به کل جامعه تعمیم بدهی.

گام ۴: آشتیِ جمع بر اساس شهر

شهر نرمال‌شدهشناسه‌های قابل‌تأییدجمع تومان
تهرانS001+S002+S007۱٬۳۹۰٬۰۰۰
مشهدS003+S004+S008۱٬۶۰۰٬۰۰۰
کیشS005۴۵۰٬۰۰۰
کلِ تأییدشده۷ سفارش۳٬۴۴۰٬۰۰۰

دو جمع زیر باید مستقل روی همان ۷ شناسه معتبر برابر شوند: جمع مستقیم مبلغ‌های ردیفی = ۳٬۴۴۰٬۰۰۰، جمع شهرها = ۱٬۳۹۰٬۰۰۰ + ۱٬۶۰۰٬۰۰۰ + ۴۵۰٬۰۰۰ = ۳٬۴۴۰٬۰۰۰. علت برابری را با حذف صحیح S008 تکراری و سطر TOTAL کنترل کن.

گام ۵: از تحلیل به گزارش مدیرانه برس

نباید نرخ رشد یا افزایش درآمد را بسازی؛ دورهٔ مقایسه‌ای در داده وجود ندارد. نمودار مجاز: سه میلهٔ «جمع قابل‌تأیید به تفکیک شهر» با مبدأ صفر و واحد تومان؛ کنار آن باید بنویسی S010 مفقود و S006 و S009 خارج از تعریف‌اند. برای روش نمودار به راهنمای ONS رجوع کنsrc-ons-axes.

مثال‌ها

این قالب درخواست فقط برای استفاده از مدل در صورت دسترسی و مجوز است. کاربر بدون هیچ مدل پولی می‌تواند بخش اصلی را در Calc انجام دهد.

می‌خواهم روی CSV ساختگی «بهارین» گزارش فروش بسازم. تو ممیز طراحی هستی، نه منبع عدد.
تعریف: فروش قابل تأیید = سفارش یکتا با status=paid و qty/price/discount معلوم؛ واحد خروجی تومان.
مرحله ۱: با شناسه و شماره ردیف، ریسک‌های ی/ک، ارقام، تاریخ جلالی، ریال/تومان، duplicate، total، missing و status را فهرست کن.
مرحله ۲: نقشهٔ ستون خام→پاک‌شده و فرمول مبلغ هر ردیف را بنویس؛ هیچ مقدار خالی را صفر نکن.
مرحله ۳: دو روش مستقل کنترل (جمع ردیفی و جمع شهرها) پیشنهاد بده؛ عدد فقط پس از اجرای محاسبات در صفحه‌گسترده معتبر است.
مرحله ۴: گزارش با «عدد تأییدشده / عدد نامعلوم»، واحد، مخرج، استثناها، نبود داده مقایسه‌ای و تأیید مدیر بنویس.
قید: بدون ساخت آمار، بدون ارسال، بدون حذف نسخه خام، بدون ادعای دقت ۱۰۰٪.

در صورت درخواست فرمول از مدل، مرحله دوم را قبل از اجرا خودت بررسی کن. مدل ممکن است فرمول صحیح از نظر نحوی اما اشتباه از نظر کسب‌وکار بدهد.

پیاده‌سازی عملی

پروژهٔ محلی ۳۵ دقیقه: ۱۰ دقیقه ورود CSV و ثبت پروندهٔ خطا، ۱۰ دقیقه نرمال‌سازی و تعیین وضعیت، ۱۰ دقیقه فرمول و آشتی و ۵ دقیقه گزارش و نمودار. این زمان یک برنامهٔ تمرین است، نه ادعای مدت ثابت برای همه.

  1. در شیت raw دادهٔ نمونه را دست‌نخورده بگذار.
  2. در شیت issues برای هر نقص، order_id، نوع خطا، شاهد، اصلاح مجاز و تصمیم بازبین را بنویس.
  3. در شیت clean یک ردیف برای هر شناسهٔ معتبر، ستون amount_toman، status و quality_flag بساز؛ S010 را به‌عنوان مورد ناقص نگه دار.
  4. در شیت checks جمع ۷ ردیف و جمع سه شهر را مستقل و قابل بازتولید محاسبه کن.
  5. در شیت report نمودار سه شهر با مبدأ صفر و یادداشت محدودیت تهیه کن؛ فایل را برای بازبینی مدیر نگه دار، ارسال خودکار نکن.
تحویلملاک پذیرش واقعی
raw۱۲ سطر و ۹ ستون بعد از عنوان، بدون تخریب مقدار اولیه
issuesحداقل ۸ مورد کلیدی مطابق بخش دوم ثبت شده
clean۷ سفارش کامل paid، یک paid ناقص، وضعیت‌های خارج‌شده و تکراری مشخص
checksدو مسیر = ۳٬۴۴۰٬۰۰۰ تومان، اختلاف = صفر روی همان دامنه
report۳ شهر، مخرج، واحد، نبود مقایسه و وضعیت S010 واضح
امضای بازبیننام/نقش بازبین و وضعیت REVIEWED یا NEEDS_FIX، بدون ارسال واقعی

اگر `Copilot in Excel` یا محیط اجرای کد داری: [ابزار؛ بررسی ۲۰۲۶-۱۱-۰۷] قابلیت‌ها، دسترسی و هزینه را از مستندات رسمی همان سرویس بررسی کن. Python in Excel در سرویس ابری مایکروسافت اجرا می‌شود و سقف‌های فنی/مجوزی دارد؛ پیش‌نیاز این تمرین نیستsrc-pythonexcelsrc-pythonexcel-security.

اشتباه‌های رایج

اشتباه رایجپیامدکنترل
اعتماد به متن TOTALممکن است جایگاه/واحد یا تعریف آن مبهم باشدفقط شاهد کنترلی پس از اعتبارسنجی طرح‌واره
حذف کل S010 از گزارشکم‌گزارش‌شدن نقص دادهحفظ در آمار نواقص، نه در جمع کامل
پرداخت‌شده را برابر فروش خالص حسابداری فرض کردنبازپرداخت، مالیات و هزینه‌ها معلوم نیستعنوان KPI دقیق و محدود
مرجوعی را صفر مالی حساب کردناثر بازگشت وجه پنهان می‌شودفقط از شاخص فعلی خارج؛ مالی جدا
نمودار از نقطهٔ غیرصفر شروع می‌شوداختلاف شهرها اغراق می‌شودمیله با مبدأ صفر
ثبت «رشد فروش»دادهٔ دوره قبل نداریمعبارت رشد حذف یا دادهٔ مقایسه‌ای جمع‌آوری شود

عیب‌یابی

عدد ۳٬۹۴۰٬۰۰۰ تومان به دست آمده است.

S008 تکراری یک بار اضافه شمرده شده است.

شناسه S008 را در clean بررسی کن و شمار ۷ ردیف کامل را تطبیق بده.

ردیف تکراریِ واقعاً یکسان را با ثبت تصمیم کنار بگذار.

جمع شهرها ۱۰٬۶۴۰٬۰۰۰ شده است.

احتمالاً قیمت ریالی S004 بدون تبدیل، تومان فرض شده است.

S004 را مستقل حساب کن: ۸٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال = ۸۰۰٬۰۰۰ تومان؛ خطا در این مثال ۷٬۲۰۰٬۰۰۰ تومان اضافه می‌کند.

واحد و وضعیت را اصلاح و هر دو مسیر را دوباره اجرا کن.

گزارش تمام فروش دوره را ۳٬۴۴۰٬۰۰۰ نوشته است.

قیمت S010 هنوز مفقود است.

در شیت clean تعداد paid کامل و ناقص را بشمار.

عبارت را به «جمع سفارش‌های پرداخت‌شدهٔ کامل» محدود کن.

گزارش می‌گوید فروش مهر نسبت به شهریور رشد کرده است.

هیچ سطری از شهریور در نمونه نیست.

بازهٔ تاریخ‌ها را مرور کن.

ادعای رشد را حذف؛ منبع دادهٔ دورهٔ قبل را درخواست کن.

دو جمع برابرند، اما عدد S004 ده‌برابر شده است.

هر دو مسیر از یک ستون غلط و واحد یکسان استفاده کرده‌اند.

S004 را به‌صورت مستقل با تقسیم ۸٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال بر ۱۰ محاسبه کن.

کنترل ردیف نمونه را بر کنترل دو جمع مشترک اضافه کن.

ایمنی و حریم خصوصی

تمرین کوتاه

تمرین · 14 دقیقه

تمرین کوتاه پروژه: بدون اجرای مدل، مبلغ S004 را از ریال به تومان تبدیل کن؛ سپس نشان بده حذف‌نکردن تکرار S008 چه اختلافی می‌سازد و اگر به‌اشتباه TOTAL هم به جمع اضافه شود چه خطری رخ می‌دهد.

راه‌حل نمونه

S004 = ۸۰۰٬۰۰۰ تومان. تکرار S008 باعث اضافه‌شدن ۵۰۰٬۰۰۰ تومان می‌شود؛ جمع اشتباهِ هفت سفارش کامل اگر S008 دوبار شمرده شود = ۳٬۹۴۰٬۰۰۰ تومان. ردیف TOTAL عددی تجمیعی و در این نمونه دارای ستون‌بندی ناسازگار است؛ نباید در هیچ‌یک از جمع‌های تراکنش وارد شود.

چالش

تمرین · 45 دقیقه

چالش جامع با چهار خروجی: همان CSV را به گزارش مدیریتی تحویلی تبدیل کن. باید «پروندهٔ خطا، جدول پاک‌شده، محاسبه و کنترل، گزارش با نمودار» داشته باشد. معیار هر مورد را پیش از محاسبه ثبت کن.

  • ۸ پرچم کیفیتِ ردیف‌محور را مستند کن؛ مقدار خام تغییر نکند.
  • فقط ۷ سفارش پرداخت‌شدهٔ کامل را در جمع معتبر بگنجان.
  • جمع دو مسیر و سهم سه شهر را با واحد و مخرج یکسان بده.
  • برای S010 توقف/نامشخص بگذار؛ هیچ مبلغی اختراع نکن.
  • گزارش ۹۰ تا ۱۴۰ کلمه‌ای با تیتر، عدد معتبر، محدودیت، منع ادعای رشد و اقدام پیشنهادی تهیه کن.
  • خودت نقش بازبین را بگیر و با دو خط وضعیت REVIEWED یا NEEDS_FIX و علت ثبت کن.
راه‌حل نمونه

پاسخ مرجع: تهران ۱٬۳۹۰٬۰۰۰، مشهد ۱٬۶۰۰٬۰۰۰، کیش ۴۵۰٬۰۰۰ و جمع ۳٬۴۴۰٬۰۰۰ تومان برای ۷ سفارش paid کامل. S008 دوم، S006، S009 و TOTAL خارج از محاسبه‌اند؛ S010 به‌عنوان MISSING_PRICE باقی می‌ماند و جمع کل همهٔ پرداخت‌شده‌ها نامشخص است. نبود دادهٔ شهریور هر ادعای رشد را بی‌پشتوانه می‌کند. خروجی باید شامل کپی خام و رد تصمیم باشد.

پرسش‌های سنجش

جمع‌بندی

  • خروجی نهایی از پنج دروازه می‌گذرد: ورود، پاک‌سازی، محاسبه، آشتی، گزارش.
  • جمع ۷ سفارش یکتای پرداخت‌شده و کامل ۳٬۴۴۰٬۰۰۰ تومان است؛ جمع کل دوره به خاطر S010 نامعلوم است.
  • جمع شهرها باید به عدد یکسان برسد؛ ولی کنترل روی S004 و S008 برای خطای مشترک هنوز لازم است.
  • در نمودار میله‌ای، محور از صفر شروع شود و عبارت «رشد» بدون دورهٔ مقایسه‌ای حذف شود.
  • تصمیم انتشار نهایی با انسان است، نه با مدل یا ظاهر گزارش.

سنجش پروژه: چهار سند با وضعیت قابل مشاهده تحویل بده. قبولی بر اساس شواهد عینی و پاسخ‌های مرجع است، نه ادعای صفر شدن همهٔ خطاهای آینده.

منابع پشتیبان این درس: Towards a Standard for Identifying and Managing Bias in Artificial Intelligence (SP 1270)src-nist1270، OWASP GenAI LLM Top 10 for 2026 (LLM07 Misinformation)src-owasp2026.

پرسش‌های سنجش

جمع قابل تأیید سفارش‌های paid، یکتا و دارای قیمت معلوم چند تومان است؟

  • ۳٬۹۴۰٬۰۰۰
  • ۳٬۴۴۰٬۰۰۰
  • ۴٬۲۴۰٬۰۰۰
  • نامحدود
پاسخ نمونه و معیار ارزیابی

    با S010 که وضعیت paid و قیمت «-» دارد چه باید کرد؟

    • آن را صفر کن و گزارش کامل بده
    • به میانگین سفارش‌ها تبدیل کن
    • کل داده را حذف کن
    • مورد مفقود را حفظ و جمع کامل را نامشخص گزارش کن
    پاسخ نمونه و معیار ارزیابی

      جمع معتبر را به تفکیک شهر بنویس و آشتی بده.

      پاسخ نمونه و معیار ارزیابی

      تهران ۱٬۳۹۰٬۰۰۰؛ مشهد ۱٬۶۰۰٬۰۰۰؛ کیش ۴۵۰٬۰۰۰؛ جمع ۳٬۴۴۰٬۰۰۰ تومان، با مجموع هفت ردیف معتبر برابر است.

      • جمع سه شهر را درست می‌دهد (1 امتیاز)
      • واحد تومان ذکر می‌کند (1 امتیاز)
      • کنترل دو مسیر را انجام می‌دهد (1 امتیاز)

        اگر S008 دوباره وارد محاسبه شود جمع چقدر می‌شود و چرا این اتفاق می‌افتد؟

        S008,1405/07/04,مشهد,خرما,2,250000,تومان,0,paid
        S008,1405/07/04,مشهد,خرما,2,250000,تومان,0,paid
        پاسخ نمونه و معیار ارزیابی

        ۳٬۴۴۰٬۰۰۰ + ۵۰۰٬۰۰۰ = ۳٬۹۴۰٬۰۰۰ تومان، چون کپی دوم همان شناسه یک تراکنش تازه نیست.

        • اختلاف ۵۰۰٬۰۰۰ را مشخص می‌کند (1 امتیاز)
        • جمع ۳٬۹۴۰٬۰۰۰ را می‌دهد (1 امتیاز)
        • دلیل تکراری‌بودن را می‌گوید (1 امتیاز)

          مدیر خواسته نرخ رشد نسبت به شهریور را بنویسی؛ دادهٔ مهر کافی است؟

          پاسخ نمونه و معیار ارزیابی

          خیر. هیچ دادهٔ شهریور یا تعریف دورهٔ مقایسه وجود ندارد؛ باید آن ادعا را حذف یا دادهٔ معتبر و هم‌تعریف دورهٔ قبل را درخواست کرد.

          • نبود دادهٔ مقایسه را تشخیص می‌دهد (1 امتیاز)
          • از درصد ساختگی پرهیز می‌کند (1 امتیاز)
          • جایگزین اجرایی پیشنهاد می‌دهد (1 امتیاز)

            برای انتشار گزارش نهایی چه کنترل انسانی و حداقل شواهدی لازم است؟

            پاسخ نمونه و معیار ارزیابی

            بازبین باید کپی خام، پروندهٔ خطا، تعریف KPI و واحد، فرمول‌ها، کنترل دو جمع، استثناهای S010 و وضعیت‌های خارج‌شده و نمودار را روی همان نسخه ببیند؛ سپس REVIEWED/NEEDS_FIX را ثبت کند.

            • پروندهٔ خطا و خام را می‌خواهد (1 امتیاز)
            • کنترل عدد و استثناها را بررسی می‌کند (1 امتیاز)
            • امضای نسخه و وضعیت را ذکر می‌کند (1 امتیاز)

              ابزارها و جایگزین‌ها

              • LibreOffice Calc (رایگان و محلی) — اجرای فرمول و بررسی جدول روی دستگاه بدون نیاز به سرویس هوش مصنوعی — صفحه‌گسترده نصب‌شدهٔ دیگر با توابع معادل — Google Sheets در صورت دسترسی قانونی — Excel موجود و مجاز
              • ویرایشگر متن — ثبت CSV نمونه، پرامپت، محاسبهٔ مرجع و گزارش کنترل — Notepad — ویرایشگر Markdown محلی — کاغذ برای نسخهٔ دستی

              منابع

              Opening and Saving Text CSV Files LibreOffice Help بررسی 2026-11-07؛ راهنمای رسمی نرم‌افزار آزاد؛ غیرداوری‌شده

              Getting Started Guide 26.2 — Getting Started with Calc The Document Foundation / LibreOffice 2026؛ مستند رسمی نرم‌افزار؛ غیرداوری‌شده

              Chart details: Axes and gridlines UK Office for National Statistics (ONS) بررسی 2026-11-07؛ راهنمای رسمی بصری‌سازی آماری؛ غیرداوری‌شده

              Towards a Standard for Identifying and Managing Bias in Artificial Intelligence (SP 1270) NIST 2022-03-15؛ سند فنی دولتی NIST؛ مقالهٔ داوری‌شدهٔ ژورنالی نیست

              Frequently asked questions about Copilot in Excel Microsoft Support بررسی 2026-11-07؛ مستند رسمی محصول؛ تغییرپذیر و غیرداوری‌شده

              Troubleshoot Python in Excel errors Microsoft Support بررسی 2026-11-07؛ مستند رسمی محصول؛ تغییرپذیر و غیرداوری‌شده

              Data security and Python in Excel Microsoft Support بررسی 2026-11-07؛ مستند رسمی محصول؛ تغییرپذیر و غیرداوری‌شده

              OWASP GenAI LLM Top 10 for 2026 (LLM07 Misinformation) OWASP GenAI Security Project 2026-08-04؛ راهنمای امنیتی انجمنی منتشرشده؛ داوری مجله‌ای ندارد؛ نسخه‌دار

              Course

              AI Data Analysis Without Numerical Errors